Śląska wigilia to harynki i ciapkapusta, a na deser moczka. Co się kryje za tymi nazwami?
Adobe Stock
Newsy

Śląska wigilia to harynki i ciapkapusta, a na deser moczka. Co się kryje za tymi nazwami?

Każdy region Polski ma swoje lokalne specjały podawane na święta. Czy znacie te, które jada się na Śląsku?

Barszcz czerwony, pierogi z kapustą i grzybami czy śledzie, pojawiają się na świątecznych stołach w każdym regionie Polski. I choć w niektórych rodzinach jada się barszcz z uszkami, w innych domownicy wolą grzybową z łazankami, to widząc świąteczny stół zastawiony 12 potrawami, bylibyśmy w stanie rozpoznać i nazwać większość potraw.

Inaczej jest z regionalnymi potrawami świątecznymi. Niektóre wyglądają i nazywają się tak, że goście spoza regionu nie mają pojęcia co to jest. Na przykład śląskie harynki.

Magda Gessler odpowiada na pytania

Czym jest śląski panczkraut i siemieniotka

Wigilijna wieczerza na Śląsku jest pełna zagadkowych dań. Oto niektóre z nich:

  • Siemieniotka, czyli polewka z ziaren konopi – to zupa podawana na początku wieczerzy. Przygotowywana jest z nasion konopi, cebuli i słodkiej śmietany
  • Harynki w cebulowej zołzie. To nic innego jak śledzie w sosie cebulowym. Dawniej podawane były z ugotowanymi ziemniakami, polane śmietanką
  • Ciapkapusta, inaczej panczkraut. To danie składające się z ugotowanych ziemniaków połączonych z podgotowaną kiszoną kapustą. To purée z ziemniaków i kapusty, podawane jak klasyczne purée z ziemniaków
  • Moczka zwana też zupą piernikową. Można to danie opisać jako piernik rozmoczony w kompocie. Moczka powinna mieć konsystencję budyniu
Zobacz także
W tym regionie obchodzą i Wigilię, i Soczelnik. Oto, co znajdziecie na świątecznych stołach na Podlasiu

W tym regionie obchodzą i Wigilię, i Soczelnik. Oto, co znajdziecie na świątecznych stołach na Podlasiu

Tę potrawę wigilijną jada się tylko na Śląsku. To zupa z… nasionami konopi

Regionalne Boże Narodzenie w Polsce

Są też takie potrawy, które pochodzą z konkretnych regionów, ale zdobyły sławę w całym kraju. Z popularnych w całej Polsce dań, jadanych dziś nie tylko lokalnie, należy wymienić:

  1. Kutię – słodką potrawę z gotowanej pszenicy z bakaliami pochodzącą ze wschodnich rejonów polski: Białostocczyzny, Lubelszczyzny i Podkarpacia
  2. Kapustę z grochem, która stała się nie tylko popularna jako wigilijne postne danie, ale także jako powiedzenie „groch z kapustą” oznaczające bałagan i rozgardiasz.
  3. Kluski z makiem. Pochodzą prawdopodobnie z Małopolski. Tam nazywają się makiełkami
  4. Łazanki z kapustą. To danie, które prawdopodobnie przywędrowało do Polski z... Włoch.

Źródło: Haps.pl, smakizpolski.com.pl

Pierogi litewskie Magdy Gessler z rewolucji w Gorzowie Wielkopolskim. Czym sie różnią od popularnych ruskich?
ONS.pl, Adobe Stock
Newsy
Pierogi litewskie Magdy Gessler z rewolucji w Gorzowie Wielkopolskim. Czym się różnią od ruskich?
Dwa łatwo dostępne składniki powodują, że pierogi z serem nie smakują jak zwykłe ruskie. Tak smakują pierogi litewskie.

Pierogi ruskie dobrze znacie. Można je dostać w każdym polskim barze, potrafi je zrobić każda polska gospodyni. Ale czy wiecie jak smakują pierogi litewskie? Dodaje się do nich dwie nietypowe przyprawy, dzięki którym smakują całkiem inaczej. Magda Gessler proponuje do nich zielony, ziołowy sos. Bar „Agata” w Gorzowie Wielkopolskim po „Kuchennych rewolucjach” Niektóre „Kuchenne rewolucje" nie kończą się sukcesem restauracji i poprawą smaku dań. Właściciele często nie słuchają porad, a po zakończonej rewolucji wracają do starych nawyków. Ta metamorfoza, którą Magda Gessler przeprowadziła w gorzowskim barze „Agata”, funkcjonującym nieprzerwanie od 1965 roku, przyniosła doskonałe rezultaty. Jednym z dań zaproponowanych przez restauratorkę w ramach zrewolucjonizowanego menu były pierogi litewskie. Podpowiadamy jak je zrobić. Przepis na litewskie pierogi Magdy Gessler Składniki na ciasto: 500 g mąki 2 żółtka 2 łyżki oleju 1 szczypta soli 200 ml ciepłej wody Składniki na farsz litewski 1 szklanka białego sera 1 szklanka purée z ugotowanych ziemniaków 1 cebula 1 łyżka oleju 1 łyżeczka suszonego lubczyku 1 łyżeczka mięty 1 łyżeczka posiekanego koperku i natki pietruszki Sól i pieprz do smaku Składniki na zielony sos do pierogów: 200 g mrożonego szpinaku 2 ząbki czosnku 1 łyżka masła 200 ml jogurtu 1 pęczek koperku 1 pęczek natki pietruszki Sok z cytryny do smaku Cukier, sól i pieprz do smaku Przygotowanie Ze wszystkich podanych składników zagniećcie ciasto. Owińcie je folią i odstawcie na 30 minut. W międzyczasie rozdrobnijcie widelcem twaróg, a poszatkowaną cebulę zeszklijcie na łyżce oleju. Do twarogu...

Idealne tłuczone ziemniaki z dodatkami. Nie wpadlibyście na to, jak można poprawić smak puree
Flikcr
Newsy
Idealne tłuczone ziemniaki z dodatkami. Nie wpadlibyście na to, jak można poprawić smak puree
Ziemniaki to jedno z najpopularniejszych warzyw. Możecie zrobić z niego rozmaite dania. A jak zrobić coś ponadprzeciętnego ze zwykłego puree? Mamy odpowiedź.

Gotowane, pieczone, smażone, w formie purée, frytek albo chipsów. Każdy z was ma z pewnością swój ulubiony wariant ziemniaków. Tak naprawdę mają mało kalorii. Grunt to wiedzieć, jak je przyrządzić! W karcie menu ziemniaka znajdziemy zwykle pod nazwą dodatki. To roślina z rodziny psiankowatych. Na polskich stołach obecny jest dopiero od XVII wieku. Do Europy ziemniak trafił w XVI wieku za sprawą Hiszpanów. Obecnie jest uprawiany na szeroką skalę i szacuje się, że statystyczny Polak zjada w ciągu roku ponad 100 kg ziemniaków! Wiele potraw kuchni polskiej bazuje właśnie na tym warzywie. Odmiany ziemniaków Na świecie istnieje ponad 10 tys. odmian ziemniaków. W Polsce występuje ponad 100 różnych odmian, a do najbardziej popularnych należą: Irga, Vineta, Agata, Irys, Lord. Przed zakupem ziemniaka, warto też wiedzieć o ich klasie. Każdą z nich charakteryzuje coś innego. Będą pasować do zupełnie innych dań. A – odmiany sałatkowe, po ugotowaniu nie rozpadają się B – można je gotować, piec, smażyć, używać do zup czy farszów C – polecane zwłaszcza do pieczenia, placków ziemniaczanych, pyz i kopytek D – bardzo mączyste, sucha konsystencja Teraz pozostaje odpowiedzieć na pytanie, jak sprawić, by zwykłe tłuczone ziemniaki stały się daniem będącym wartością samą w sobie. Rzućcie okiem na ten prosty przepis. Jak poprawić smak puree? Co prawda takie dodatki do ziemniaków jak majonez czy ser żółty nie należą do najzdrowszych na świecie, ale warto jednak od czasu do czasu wzbogacić smak puree. Wystarczy odrobina majonezu i niewielki kawałek sera na niecały kilogram gotowanych ziemniaków, a także wkrojony do środka delikatnie podsmażony czosnek, a nie zechcecie iść już innego puree!...

Czy rozgotowane ziemniaki są zdrowe?  Wiedząc to, już nigdy nie będziecie ich gotować tak długo
Adobe Stock
Newsy
Czy rozgotowane ziemniaki są zdrowe? Wiedząc to, już nigdy nie będziecie ich gotować tak długo
Chyba każdy w naszym kraju lubi ziemniaki. Ale czy na pewno wiecie, jak je jeść?

Kiedyś ziemniaki były podarunkiem austriackiego cesarza dla królowej Marysieńki. Minęło dużo czasu, zanim zaczęły być w Polsce jedzone, a w końcu stały się trwałym składnikiem naszej diety. Dziś na kwiaty ziemniaków, którymi kiedyś zachwycała się królowa, kompletnie nie zwracamy uwagi. Cenimy w tej roślinie to, czego nie widać, co nie kwitnie i nie pachnie – ziemniaki. Wyjaśniamy, dlaczego nie warto gotować ich za długo. Czy ziemniaki można rozgotować i czy nadal można je jeść? Ziemniaki są zdrowe, lekkostrawne i niskokaloryczne. 100 g ziemniaków zawiera tylko 77 kalorii, za to aż 443 mg potasu. Znajduje się w nich fosfor, magnez, wapń, żelazo, cynk, miedź, mangan, a także witaminy C, D, K, E, B6 i PP. Są osoby, które tak bardzo boją się, że gotowane na obiad ziemniaki będą surowe i rodzinę rozboli brzuch, że przegotowują je celowo. Są też tacy, którzy chcąc utrzymać warzywa w ciepłe, nie odlewają wody zaraz po ugotowaniu. W obu przypadkach kartofle stają się niesmaczne. Ale to nie wszystko. Długo gotowane ziemniaki zmieniają swój indeks glikemiczny, czyli wskaźnik, który określa poziom uwolnienia glukozy we krwi, tuż po zjedzeniu tych produktów. Produkty o wysokim indeksie glikemicznym, nie są zalecane cukrzykom. Powinny ich unikać także osoby będące na diecie odchudzającej. Rozgotowane ziemniaki, pomimo nadal niskich wartości kalorycznych, sprzyjają tyciu. Istnieje jednak ciekawy trik, który nawet przegotowane ziemniaki pozwoli nadal traktować, jako dietetyczny składnik dań. Ugotowane ziemniaki mają indeks glikemiczny IG 80, rozgotowane nawet 90. Obniżenie indeksu glikemicznego, a w rezultacie trawienie ich w sposób sprzyjający utracie wagi, jest bardzo proste. Wystarczy przechować ziemniaki przez noc w lodówce, a następnego dnia po prostu odgrzać je. Indeks...

Młode ziemniaki z piekarnika. Prosty przepis na smaczny dodatek do obiadu
Gotujmy.pl/Bogusia82
Newsy
Młode ziemniaki z piekarnika. Prosty przepis na smaczny dodatek do obiadu
Młode ziemniaki z piekarnika z przyprawami to świetny pomysł na pyszny dodatek do obiadu. Ich przygotowanie zajmie wam mniej niż godzinę! A są tak pyszne, że będziecie je robić regularnie.

W warzywniakach pojawiły się już pierwsze młode ziemniaki . Jak je rozpoznać? Bardzo łatwo. Młode polskie ziemniaki zwykle są dość małe i mają charakterystyczną łuszczącą się skórkę. Ziemniaki te mają to do siebie, że dość szybko wysychają. To dlatego – można to bardzo łatwo zauważyć w sklepach – zwykle są pokryte warstwą ziemi, co ma za zadanie uchronić je przed nadmierną utratą wody. Co można przygotować z młodych ziemniaków? Możecie z nich zrobić placki ziemniaczane , babkę lub po prostu ugotować je do obiadu w formie purée. Możecie też upiec je w całości z przyprawami. Koniecznie sprawdźcie nasz przepis na takie danie! Przepis na młode ziemniaki z piekarnika Kupiliście na targu młode polskie ziemniaki? Upieczcie je w piekarniku z dodatkiem oliwy i aromatycznych przypraw. Przygotowanie takiego dania jest dziecinnie proste. Wystarczy lekko podgotować ziemniaki, natrzeć je oliwą z dodatkiem przypraw (świetnie sprawdza się tu rozmaryn), a następnie upiec je na złoto w piekarniku. Potrawa smakuje zarówno solo, jak i jako dodatek do obiadu - ryby lub mięsa. Przygotujcie takie ziemniaczki, a gwarantujemy, że na stałe zagoszczą w waszych domach! Składniki: 1 kilogram młodych ziemniaków pół pęczka kopru 1 łyżka przyprawy do ziemniaków (lub ulubionych przypraw) 4 łyżki oleju Przygotowanie pieczonych młodych ziemniaków: Młode ziemniaki dość cienko obieramy lub skrobiemy nożem. Dokładnie myjemy, przekładamy do garnka, zalewamy wodą i gotujemy przez około 8-10 minut. Odcedzamy i studzimy. W miseczce mieszamy olej z przyprawą do ziemniaków, dodajemy posiekany koper i nacieramy ziemniaki. Przekładamy do naczynia żaroodpornego, wstawiamy do piekarnika nagrzanego do 180 stopni i pieczemy przez 20-30 minut. Smacznego! Czytaj...