Śląska wigilia to harynki i ciapkapusta, a na deser moczka. Co się kryje za tymi nazwami?
Adobe Stock
Newsy

Śląska wigilia to harynki i ciapkapusta, a na deser moczka. Co się kryje za tymi nazwami?

Każdy region Polski ma swoje lokalne specjały podawane na święta. Czy znacie te, które jada się na Śląsku?

Barszcz czerwony, pierogi z kapustą i grzybami czy śledzie, pojawiają się na świątecznych stołach w każdym regionie Polski. I choć w niektórych rodzinach jada się barszcz z uszkami, w innych domownicy wolą grzybową z łazankami, to widząc świąteczny stół zastawiony 12 potrawami, bylibyśmy w stanie rozpoznać i nazwać większość potraw.

Inaczej jest z regionalnymi potrawami świątecznymi. Niektóre wyglądają i nazywają się tak, że goście spoza regionu nie mają pojęcia co to jest. Na przykład śląskie harynki.

Magda Gessler odpowiada na pytania

Czym jest śląski panczkraut i siemieniotka

Wigilijna wieczerza na Śląsku jest pełna zagadkowych dań. Oto niektóre z nich:

  • Siemieniotka, czyli polewka z ziaren konopi – to zupa podawana na początku wieczerzy. Przygotowywana jest z nasion konopi, cebuli i słodkiej śmietany
  • Harynki w cebulowej zołzie. To nic innego jak śledzie w sosie cebulowym. Dawniej podawane były z ugotowanymi ziemniakami, polane śmietanką
  • Ciapkapusta, inaczej panczkraut. To danie składające się z ugotowanych ziemniaków połączonych z podgotowaną kiszoną kapustą. To purée z ziemniaków i kapusty, podawane jak klasyczne purée z ziemniaków
  • Moczka zwana też zupą piernikową. Można to danie opisać jako piernik rozmoczony w kompocie. Moczka powinna mieć konsystencję budyniu
Zobacz także
W tym regionie obchodzą i Wigilię, i Soczelnik. Oto, co znajdziecie na świątecznych stołach na Podlasiu

W tym regionie obchodzą i Wigilię, i Soczelnik. Oto, co znajdziecie na świątecznych stołach na Podlasiu

Tę potrawę wigilijną jada się tylko na Śląsku. To zupa z… nasionami konopi

Regionalne Boże Narodzenie w Polsce

Są też takie potrawy, które pochodzą z konkretnych regionów, ale zdobyły sławę w całym kraju. Z popularnych w całej Polsce dań, jadanych dziś nie tylko lokalnie, należy wymienić:

  1. Kutię – słodką potrawę z gotowanej pszenicy z bakaliami pochodzącą ze wschodnich rejonów polski: Białostocczyzny, Lubelszczyzny i Podkarpacia
  2. Kapustę z grochem, która stała się nie tylko popularna jako wigilijne postne danie, ale także jako powiedzenie „groch z kapustą” oznaczające bałagan i rozgardiasz.
  3. Kluski z makiem. Pochodzą prawdopodobnie z Małopolski. Tam nazywają się makiełkami
  4. Łazanki z kapustą. To danie, które prawdopodobnie przywędrowało do Polski z... Włoch.

Źródło: Haps.pl, smakizpolski.com.pl

Pierogi litewskie Magdy Gessler z rewolucji w Gorzowie Wielkopolskim. Czym sie różnią od popularnych ruskich?
ONS.pl, Adobe Stock
Newsy
Pierogi litewskie Magdy Gessler z rewolucji w Gorzowie Wielkopolskim. Czym się różnią od ruskich?
Dwa łatwo dostępne składniki powodują, że pierogi z serem nie smakują jak zwykłe ruskie. Tak smakują pierogi litewskie.

Pierogi ruskie dobrze znacie. Można je dostać w każdym polskim barze, potrafi je zrobić każda polska gospodyni. Ale czy wiecie jak smakują pierogi litewskie? Dodaje się do nich dwie nietypowe przyprawy, dzięki którym smakują całkiem inaczej. Magda Gessler proponuje do nich zielony, ziołowy sos. Bar „Agata” w Gorzowie Wielkopolskim po „Kuchennych rewolucjach” Niektóre „Kuchenne rewolucje" nie kończą się sukcesem restauracji i poprawą smaku dań. Właściciele często nie słuchają porad, a po zakończonej rewolucji wracają do starych nawyków. Ta metamorfoza, którą Magda Gessler przeprowadziła w gorzowskim barze „Agata”, funkcjonującym nieprzerwanie od 1965 roku, przyniosła doskonałe rezultaty. Jednym z dań zaproponowanych przez restauratorkę w ramach zrewolucjonizowanego menu były pierogi litewskie. Podpowiadamy jak je zrobić. Przepis na litewskie pierogi Magdy Gessler Składniki na ciasto: 500 g mąki 2 żółtka 2 łyżki oleju 1 szczypta soli 200 ml ciepłej wody Składniki na farsz litewski 1 szklanka białego sera 1 szklanka purée z ugotowanych ziemniaków 1 cebula 1 łyżka oleju 1 łyżeczka suszonego lubczyku 1 łyżeczka mięty 1 łyżeczka posiekanego koperku i natki pietruszki Sól i pieprz do smaku Składniki na zielony sos do pierogów: 200 g mrożonego szpinaku 2 ząbki czosnku 1 łyżka masła 200 ml jogurtu 1 pęczek koperku 1 pęczek natki pietruszki Sok z cytryny do smaku Cukier, sól i pieprz do smaku Przygotowanie Ze wszystkich podanych składników zagniećcie ciasto. Owińcie je folią i odstawcie na 30 minut. W międzyczasie rozdrobnijcie widelcem twaróg, a poszatkowaną cebulę zeszklijcie na łyżce oleju. Do twarogu...

Barszcz czerwony z uszkami czy wigilijna grzybowa? Wszyscy jemy barszcz, to gdzie jest ta grzybowa?
Adobe Stock
Newsy
Barszcz czerwony czy zupa grzybowa? Tę drugą zupę wybierają mieszkańcy 2 regionów Polski
W każdej rodzinie podaje się zwykle jedną wigilijną zupę. Najpopularniejsze wybory to barszcz czerwony z uszkami i wigilijna grzybowa. Którą z nich jada się w waszej rodzinie?

Barszcz z uszkami i grzybowa to jednak niejedyne wybory wigilijne Polaków. W Wielkopolsce podaje się zupę brzadową z suszonych jabłek i śliwek z kluseczkami, a na Śląsku siemieniotkę, czyli polewkę z ziaren konopi. Jedno jest pewne: jeśli w jakiejś rodzinie zaczęto na wigilię gotować jakąś zupę, to zostaje ona jako tradycyjne danie na dłużej. U was też tak jest? Gdzie jadają barszcz a gdzie grzybową? Te dwie zupy, które otwierają wigilijną kolację uważane są za najczęściej jedzone w naszym kraju. Ponieważ dwóch zup na jeden posiłek nikt raczej nie podaje, rodziny decydują czy gotować jedną, czy drugą. Ale jesteście w błędzie jeśli myślicie, że połowa rodzin wybiera barszcz, a połowa grzybową. Większość zapytanych odpowiada, że należy do rodziny preferującej barszcz. Gdzie więc są te rejony, w których jada się grzybową? Sprawdziliśmy. Anna Włodarczyk w felietonie opublikowanych na portalu Trójmiasto.pl tak wspominała swoje wigilijne rozczarowanie, czyli moment, gdy z rodziny uwielbiającej wigilię z zupą grzybową trafiła pod strzechę miłośników barszczu: - Moje pierwsze święta poza domem rodzinnym na Mazowszu. Spędzam je w Gdańsku: zasiadamy do stołu i już na samym początku dopada mnie pierwsze... rozczarowanie kulinarne. Zamiast ukochanej zupy grzybowej, na którą czekam cały rok, na stół wjeżdża barszcz. Wydawać by się mogło, że z Mazowsza na Pomorze nie jest daleko, ale okazuje się, że nasze menu wigilijne trochę się różni. W dużej części regionów najchętniej wybieraną wigilijną zupą jest barszcz. Tak jest na przykład na Pomorzu. Z kolei Mazowsze i Kurpie to krainy zupy grzybowej, przygotowywanej z grzybów zebranych jesienią w lokalnych lasach. Z grzybowego Mazowsza należy jednak wykluczyć Warszawę i większe miasta. Tu wybory są...

Po świętach budzicie się 3 kg ciężsi? Te triki sprawią, ze nie przytyjecie
Adobe Stock
Newsy
Po świętach budzicie się 3 kg ciężsi? Te triki z daniami sprawią, że nie przytyjecie
Jeśli chcecie wstać od świątecznego stołu nie dźwigając dodatkowych kilogramów, to przygotujcie się wcześniej i odchudźcie bożonarodzeniowe potrawy. Podpowiadamy jak to zrobić.

Przed świętami szykujecie tony jedzenia, które potem przez 3 dni próbujecie zjeść? Gdy okres świąteczny mija, szybko okazuje się że spodnie się nie dopinają, a waga pokazuje dodatkowe kilogramy. Tak wcale nie musi być, nawet jeśli chcecie spróbować każdej potrawy. Pokazujemy sprytne sposoby na mniej kaloryczną wigilię. Jak odchudzić wigilijne dania? Nawet jeśli zawsze jesteście na diecie, nie musicie rezygnować ze świątecznych przysmaków. Przygotowanie ich w lżejszych, ale nadal tradycyjnych wersjach jest bardzo proste. Wystarczy wprowadzić drobne zmiany: Barszcz z uszkami. Na szczęście barszcz szczególnie w wersji wigilijnej, czyli bez śmietany i mięsa jest daniem dietetycznym i niskokalorycznym. Gorzej jeśli chodzi o uszka. Jednak aby poczuć smak zarówno barszczu jak i dodatków, uszek nie musi być po prostu za dużo. Nie musicie się najeść barszczem, podczas kolacji spróbujecie przecież jeszcze wielu dań. Dlatego włóżcie do talerza z barszczem tylko po kilka uszek Zupa grzybowa z kołdunami. Postępujcie tak samo: nie dodawajcie śmietany, podajcie barszcz grzybowy czysty i nie zapełniajcie talerza kluskami Mniej kaloryczne śledzie. Śledzie są dość kaloryczną rybą (160 kcal w 100g), a skąpane w oleju mogą okazać się zbyt tuczące. Potnijcie je na mniejsze kawałki niż zwykle, dodajcie cebulę i jabłko, a zamiast oleju użyjcie oliwy z oliwek Sałatka jarzynowa fit. Warzywa, których używacie do sałatki są niskokaloryczne. To, co jest bomba kaloryczna w tym daniu, to oczywiście majonez. Użyjcie majonezu niskotłuszczowego, light, lub alternatywnie przygotujcie sos z musztardy i jogurtu         Wyświetl ten post na Instagramie          ...

Puree serowe, puree z serem
Gotujmy.pl/mariwanna
Newsy
Sekret wyśmienitych tłuczonych ziemniaków. W życiu nie wpadniesz, co można do nich dodać. Masz to w lodówce
Ziemniaki to jedno z najpopularniejszych warzyw. Możecie zrobić z niego rozmaite dania! Ziemniaki pasują również do wigilijnego śledzia. Jak zrobić z nich coś ponadprzeciętnego?

Gotowane, pieczone, smażone, w formie purée, frytek albo chipsów. Każdy z was ma z pewnością swój ulubiony wariant ziemniaków. Tak naprawdę mają mało kalorii. Grunt to wiedzieć, jak je przyrządzić! Ziemniaki na obiad W karcie menu ziemniaka znajdziemy pod nazwą dodatki. To roślina z rodziny psiankowatych. Na polskich stołach obecny jest dopiero od XVII wieku. Do Europy trafił w XVI wieku za sprawą Hiszpanów. Obecnie jest uprawiany na szeroką skalę i szacuje się, że statystyczny Polak zjada w ciągu roku ponad 100 kg ziemniaków! Wiele potraw kuchni polskiej bazuje właśnie na tym warzywie. Odmiany ziemniaków Na świecie istnieje ponad 10 tys. odmian ziemniaków. W Polsce występuje ponad 100 różnych odmian, a do najbardziej popularnych należą: Irga, Vineta, Agata, Irys, Lord. Przed zakupem ziemniaka, warto też wiedzieć o ich klasie. Każdą z nich charakteryzuje coś innego. Będą pasować do zupełnie innych dań. A – odmiany sałatkowe, po ugotowaniu nie rozpadają się B – można je gotować, piec, smażyć, używać do zup czy farszów C – polecane zwłaszcza do pieczenia, placków ziemniaczanych, pyz i kopytek D – bardzo mączyste, sucha konsystencja Ziemniaki uważane są za jedno z najbardziej tuczących warzyw Ten mit krąży nie tylko w sieci od dawna. Tak naprawdę wcale nie są kaloryczne. Ziemniak ponadprogramowe kalorie zawdzięcza temu, co do niego dodacie. W 100 g ugotowanych ziemniaków jest tylko 75 kcal. Nic nie stoi więc na przeszkodzie, by spożywać je w różnej formie, nawet codziennie.  Ziemniaki są bogate w mikroelementy, zwłaszcza potas, magnez, żelazo, wapń i fosfor. Poza tym są źródłem witamin A, B1, B2, B3, B6, C, E, K i PP. W ziemniakach znajduje się też cenny błonnik...