Tymi kartaczami zajadają się na Podlasiu. Najlepiej smakują ze skwarkami. Obiad petarda
Adobe Stock
Newsy

Tymi kartaczami zajadają się na Podlasiu. Najlepiej smakują ze skwarkami. Obiad petarda

Kiedy cała Polska gotuje pyzy, na Podlasiu i na Suwalszczyźnie wybierają kartacze. Co to takiego? W skrócie: dużo smaku w dużym kluchu!

Kartacze albo cepeliny to narodowa potrawa Litwinów. Bliskość geograficzna sprawiła, że te ziemniaczane kluski z nadzieniem są też specjałem kuchni podlaskiej. Dawne terytoria Wielkiego Księstwa Litewskiego, dziś znajdujące się po dwóch stronach granicy, łączą więc dalej kulinaria.

Ulubiony przysmak Litwinów i mieszkańców Podlasia różni się od znanych wszystkim Polakom pyz. Kiedy pyzy przyrządza się z ugotowanych ziemniaków, do kartaczów wykorzystuje się także kartofle surowe.

Starte na tarce surowe bulwy zapewniają temu daniu charakterystyczny szary wygląd. Różnicą w stosunku do pyz jest także rozmiar cepelinów. Niektóre gospodynie przyrządzają nawet 10-centymetrowe kluchy! I tu właśnie leży tajemnica nazwy tego dania. Kartacze to spore dawne pociski artyleryjskie, a cepeliny to przedwojenne sterowce…

Magda Gessler odpowiada na pytania

Przepis na kartacze

Składniki:

  • 1,5 kg mączystych ziemniaków
  • 2 łyżki mąki ziemniaczanej
  • Sól i pieprz
  • Ok. 40 dag mielonego mięsa wieprzowego z łopatki
  • Cebula
  • Majeranek
  • Skwarki
  • Liść laurowy i ziele angielskie
  • Śmietana
Zobacz także
Tradycyjne kartacze z mięsem. O sukcesie zadecyduje 1 składnik. Tym daniem zachwycicie wszystkich

Tradycyjne kartacze z mięsem. O sukcesie zadecyduje 1 składnik. Tym daniem zachwycicie wszystkich

kartacze z miesem

Z kuchni babci: takich kartaczy jeszcze nie jedliście. Dodajcie skwarki, a umrzecie z rozkoszy

Przygotowanie:

  1. 1/3 ziemniaków obierzcie, ugotujcie w osolonej wodzie, utłuczcie na puree i ostudźcie.
  2. Pozostałe 2/3 kartofli zetrzyjcie na tarce o drobnych oczkach.
  3. Połączcie ziemniaki gotowane, przeciśnięte przez praskę i surowe, świeżo starte na tarce.
  4. Do masy ziemniaczanej dodajcie mąkę ziemniaczaną i trochę soli.
  5. Czas na farsz. Cebulę skrójcie drobno, dodajcie do mięsa, doprawcie solą, pieprzem i majerankiem. Wymieszajcie dobrze farsz.
  6. Formujcie kartacze z ciasta wielkości jajka. Rozpłaszczcie ciasto i nadziewajcie je farszem, a następnie nadajcie ciastu podłużny kształt (długość ok. 8-10 cm).
  7. Gotujcie w osolonej wodzie z dodatkiem liścia laurowego i ziela angielskiego przez nawet 20-30 min (w zależności od rozmiaru kartaczy).
  8. Kartacze podawajcie ze skwarkami, z boczkiem lub podsmażoną cebulką i z kleksem śmietany. Warto pokusić się o element zieleni w postaci koperku czy szczypiorku.

Smacznego! 

cepeliny kartacze
Adobe Stock
Newsy
Ugotujcie przepyszne cepeliny z mięsem z receptury babci. Okraszone boczkiem skuszą każdego
Cepeliny to kresowe, przepyszne kluski o naprawdę słusznym rozmiarze. Ile zdołacie zjeść za jednym zamachem?

Mało które danie na świecie, ma tak militarno-wojskowe konotacje jak cepeliny. No może poza żołnierską grochówką… Skąd nawiązanie do sztuki wojennej w nazwie tych niewinnych przecież kluchów, chętnie jedzonych na Kresach i na Podlasiu? Przez ich spore rozmiary często nazywa się je także kartaczami, czyli dawnymi pociskami artyleryjskimi. Pierwsza nazwa, czyli cepeliny, pochodzi oczywiście od nazwy niemieckiego sterowca Graf Zeppelin, który szokował przed ponad 100 latami ówczesnych ludzi swoimi rozmiarami. Ile zjecie na raz? Kartacze-cepeliny wywołują  chyba ciut mniejszy szok na degustujących, niż słynny obiekt latający niemieckiej produkcji. Tak czy siak, ciemne kluski z mięsnym nadzieniem wciąż robią duże wrażenie, zwłaszcza na osobach spoza Podlasia. Podane z okrasą przygotowaną z boczku, naprawdę smakują wybornie. Mięciutkie, puszyste i naprawdę pożywne. A ile wy zdołacie zjeść za jednym podejściem? Ostrzegamy, są tak pyszne, że chyba nie skończy się na kilku sztukach! Przepis na cepeliny                               Składniki na ciasto: 2 kg ziemniaków 20 dag mąki ziemniaczanej 2 jajka Sól Składniki na farsz:  80 dag mielonego mięsa 1 cebula 2 ząbki czosnku 1 bułka Pół szklanki mleka do zamoczenia bułki Majeranek Sól Pieprz Składniki na okrasę: 10 dag boczku 1 mała cebula - opcjonalnie Przygotowanie: Zacznijcie od farszu. Mielone mięsa wymieszajcie dokładnie z namoczoną bułką, pokrojonym czosnkiem i cebulą. Doprawcie farsz majerankiem, pieprzem i solą. 1,5 kg ziemniaków obierzcie i ugotujcie w...

Przepis na haluszki z bryndzą. Takie kluski z serem jedzą górale na Podhalu i na Słowacji
Adobe Stock
Newsy
Przepis na haluszki z bryndzą. Takie kluski z serem jedzą górale na Podhalu i na Słowacji
Słowaków i Polaków łączą nie tylko bardzo podobne do siebie języki. Razem z naszymi południowymi sąsiadami dzielimy także kulinarne upodobania. Np. do klusków na bazie ziemniaków, takich choćby jak słowackie haluszki.

Klasyka, fundament, podstawa słowackiej, a właściwie całej karpackiej kuchni – tak nazwać można haluszki. Kluski z tartych ziemniaków i mąki robi się właściwie w całym pasie Karpat – od Słowacji, przez polskie Tatry, aż po Węgry i ukraińskie Zakarpacie. Trzeba uczciwie przyznać, że przepis na kluski z tartych ziemniaków nie jest udziałem wyłącznie karpackich górali. Podobne szare kluski jada się przecież także w innych stronach Polski. Pewne podobieństwo wykazuje do haluszków także ciasto na podlaskie i litewskie cepeliny oraz kartacze . Słowacy haluszki okrzyknęli swoim narodowym specjałem. I słusznie. Wraz z dodatkiem w postaci najprawdziwszej górskiej bryndzy i skwarków smakują one po słowackiej stronie Tatr doprawdy obłędnie. Przepis na haluszki z bryndzą Składniki: 1 kg ziemniaków z dużą zawartości skrobi Jajko 2-3 mąki pszennej 1 łyżka mąki ziemniaczanej Sól Ok. 15 dag słoniny 15 dag bryndzy Przygotowanie: Ziemniaki obierzcie ze skórki i zetrzyjcie na tarce o średnich oczkach. Ziemniaki odsączcie z nadmiaru wody. Do masy ziemniaczanej wrzućcie z powrotem zebraną na dnie wody skrobię. Wbijcie do ziemniaków 1 jajko. Wsypcie do ziemniaków 2-3 łyżki mąki pszennej i 1 łyżkę mąki ziemniaczanej. Doprawcie ciasto na haluszki solą. Wymieszajcie całość na gładką masę. Zagotujcie wodę i dopilnujcie, by przed gotowaniem zaczęła porządnie wrzeć. Ciasto na haluszki wlewajcie do wrzącej się wody przez tarkę, rozcierając ciasto przez jej powierzchnię – w ten sposób otrzymacie małe i eleganckie kluseczki. Gotujcie kluski przez ok. 5 min. Na patelni wysmażcie skwarki. Wymieszajcie ugotowane haluszki z serem typu bryndza i podawajcie całość okraszoną porcją skwarków. Smacznego!

Kartacze z mięsem wg przepisu babci Karola Okrasy. Wychodzą idealne przez trik z ziemniakami
ONS.pl/Adobe Stock
Newsy
Kartacze z mięsem wg przepisu babci Karola Okrasy. Wychodzą idealne przez trik z ziemniakami
Rodzima, dobra kuchni - przykładem takiego dania są według Karola Okrasy kartacze. Pochodzący z Białej Podlaskiej szef kuchni podał przepis swojej babci.

Klasyka kuchni kresowej, litewskiej, podlaskiej. Cepeliny, kartacze albo jak wolą Litwini… didžkukuliai. Wspaniałe, wiejskie danie, które przypadnie do gustu nawet najwybredniejszym smakoszom! Kartacze nie jedno mają imię. Mogą różnić się nie tylko rodzejem farszu – np. mięsny lub serowy, ale także sposobem przygotowania ciasta. Dzisiaj przedstawimy wam wyjątkowy przepis z domu Okrasów. Pochodzący z Białej Podlaskiej kucharz podał recepturę, z której korzystała i jego mama, i babcia. Słynny szef kuchni znany wszystkim z ekranu Telewizji Polskiej uważa, że kartacze nie należą do najłatwiejszych w przygotowaniu dań. Uważamy jednak, że nic nie stoi na przeszkodzie, żeby spróbować swoich sił i ugotować je we własnej kuchni. Z tym przepisem na pewno wam się uda! Przepis na kartacze wg babci Karola Okrasy Składniki: 1,5 kg ziemniaków mączystych 2-3 łyżki mąki pszennej 2 łyżki mąki ziemniaczanej Pół kg łopatki wieprzowej 3 ząbki czosnku Suszony majeranek Natka pietruszki 2 cebule Olej Sól Pieprz Przygotowanie: Połowę ziemniaków ugotujcie i utłuczcie na puree, a potem przeciśnijcie przez praskę jak na kopytka. Drugą połowę zetrzyjcie na tarce o drobnych oczkach i odsączcie z nadmiaru wody. To autorska rada Karola Okrasy na to, by ciasto nie rozgotowało się potem podczas gotowania! Połączcie jedne i drugie ziemniaki z dodatkiem obu mąk – pszennej i ziemniaczanej. Doprawcie masę ziemniaczaną pieprzem i solą i szybko wyrabiajcie całe ciasto. Mięso zmielcie w maszynce. Czosnek obierzcie i przeciśnijcie przez praskę. Wymieszajcie farsz z czosnkiem, pokrojoną natką pietruszki i majerankiem. Formujcie kartacze z ciasta o wielkości małej pięści i nadziewajcie je farszem. Zagotujcie wodę w dużym...

pyzy
Adobe Stock
Newsy
Przepis na idealne pyzy z mięsem. Zmieszajcie te dwie mąki i nie będą się rozpadać
Pyzy to danie kochane i przez dużych i przez małych. Są pożywne, smaczne i wcale nie tak trudne do zrobienia.

Często przed przystąpieniem do zrobienia na obiad pyz, wzbrania wielu z was obawa przed rozpadaniem się klusek. Taka wpadka rzeczywiście miewa nieraz miejsce podczas gotowania klusek z nadzieniem w gotującej się wodzie. Zwarte, ale mięciutkie pyzy Jest na to jednak rozwiązanie. Kluczem do zapewnienia pyzom „stabilności” jest wymieszanie mąki ziemniaczanej z mąką pszenną. Ważne jednak, by nie przesadzić z dodatkiem zwłaszcza mąki pszennej. W przeciwnym wypadku wasze pyzy mogą stracić na miękkości! A to właśnie za miękkość wszyscy kochacie pyzy. Puszyste, rozpływające się w ustach kluski wymagają także smacznego nadzienia. To można śmiało przygotować z mięsa mielonego. Świetnie nada się także mięso ugotowane np. w rosole czy innej zupie. Wystarczy przemielić oddzielone mięso od kości i wrzucić je do maszynki. Dodajcie do farszu cebulę, bułkę tartą i nadzienie gotowe. Skoro mówimy o pyzach, konieczna jest także okrasa. Tę należy obowiązkowo przygotować z roztopionego ze skwarkami tłuszczu. Przepis na pyzy Składniki na ciasto: 1 kg mącznych ziemniaków Ok. 15-20 dag mąki pszennej 10 dag mąki ziemniaczanej 1-2 jaja Olej Sól  Składniki na farsz: 30 dag mięsa mielonego usmażonego lub ugotowanego Cebula 1 ząbek czosnku 4 łyżki bułki tartej Pieprz Przygotowanie: Ugotowane ziemniaki w osolonej wodzie, przeciśnijcie przez praskę i odstawcie do wystygnięcia. Przygotujcie farsz. Podsmażcie cebulkę i wymieszajcie ją z zmielonym w maszynce mięsem, jajkiem, solą i pieprzem. Wyrabiajcie zwarte ciasto z ugotowanych ziemniaków, mąki ziemniaczanej i pszennej. Do ciasta można dodać jajko. Formujcie z ciasta placuszki i nadziewajcie je farszem. Zawińcie ciasto w kulki i gotujcie w osolonej wodzie przez ok. 5-10...